Przejdź do treści

Czas apokalipsy

Czas apokalipsy (1979)

Reżyseria: Francis Ford Coppola.
Scenariusz: John Milius, Francis Ford Coppola.
Zdjęcia: Vittorio Storaro. Scenografia: Dean Tavoularis.
Muzyka: Carmine Coppola, Francis Ford Coppola.
Montaż: Lisa Fruchtman, Gerald B. Greenberg, Richard Marks, Walter Murch.
Charakteryzacja: Fred C. Blau Jr., Jack H. Young.
Produkcja: American Zoetrope

Aktorzy: Marlon Brando, Martin Sheen, Robert Duvall, Frederic Forrest, Albert Hall, Sam Bottoms, Harrison Ford

Kraj produkcji: USA. Rok produkcji: 1979. Premiera:18 grudnia 1979 / listopad 1981 (Polska)

D

zieło wieńczące tzw. „hollywoodzki renesans”, a więc okres, kiedy pogrążony w instytucjonalnym kryzysie przemysł kinematograficzny za oceanem dał wolną rękę autorom filmowym. Czas Apokalipsy, ukazujący w niezwykle sugestywny sposób rzeczywistość wojny wietnamskiej, został zbudowany przez Francisa Forda Coppolę na zasadzie audiowizualnych wariacji na ten sam temat. Słynna sekwencja szarży powietrznej kawalerii pułkownika Kilgore’a, wpisana w konwencję filmowego spektaklu, bazuje na ambiwalencji pomiędzy jego powierzchowną wzniosłością a podskórną absurdalnością. Z kolei scena walk o most Do-Lung, gdzie niezwykle ekspresyjnym obrazom towarzyszy zniekształcona muzyka o jarmarcznej proweniencji, przedstawia wojnę jako pozbawiony sensu koszmar. W końcu finałowa sekwencja (Coppola sięgnął tu po swój ulubiony środek wyrazu – montaż równoległy), czyni z wojny krwawy rytuał, w którym wszyscy są w równym stopniu ofiarami, jak i oprawcami.


Aleksander Ledóchowski tuż po premierze filmu za granicą, wyraził na łamach „Filmu” następującą myśl: „Coppola zwykł nazywać swoje filmy »operami« lub »filmami operowymi«, ale w takim znaczeniu jak mówimy o »operowości” filmów Viscontiego. Widowiskowość, rozmach inscenizacyjny, nowe zespolenie obrazu, dźwięku i muzyki. Kryje się za tym jeszcze inna definicja natury psychologicznej i kulturowej. »Operowość« to pewna artystyczna umowność, ale także próba rytualizacji sztuki, metaforyzacja, upostaciowienie, a nie dosłowny opis”.

Apocalypse Now (1979)

Director: Francis Ford Coppola
Screenplay: John Milius, Francis Ford Coppola
Cinematography: Vittorio Storaro
Production Design: Dean Tavoularis
Music: Carmine Coppola, Francis Ford Coppola
Editing: Lisa Fruchtman, Gerald B. Greenberg, Richard Marks, Walter Murch
Make-up: Fred C. Blau Jr., Jack H. Young
Production: American Zoetrope

Cast: Marlon Brando, Martin Sheen, Robert Duvall, Frederic Forrest, Albert Hall, Sam Bottoms, Harrison Ford

Country of production: USA
Year: 1979
Premiere: December 18, 1979 / November 1981 (Poland)

A work that crowns the so-called “Hollywood Renaissance”—a period in which an American film industry mired in institutional crisis granted unprecedented creative freedom to auteur filmmakers—Apocalypse Now presents the reality of the Vietnam War in an extraordinarily evocative manner. Francis Ford Coppola constructs the film as a series of audiovisual variations on a single theme. The famous aerial cavalry assault led by Colonel Kilgore, framed within the conventions of cinematic spectacle, is built upon an ambivalence between its superficial grandeur and its underlying absurdity. By contrast, the battle for the Do Lung Bridge—where intensely expressive imagery is accompanied by distorted music of tawdry provenance—depicts war as a pointless nightmare. Finally, the film’s concluding sequence (in which Coppola employs one of his favoured expressive devices: parallel editing) transforms war into a blood-soaked ritual in which all participants are equally victims and executioners. 

Shortly after the film’s international premiere, Aleksander Ledóchowski wrote in a Polish magazine Film: “Coppola tends to describe his films as ‘operas’ or ‘operatic films,’ but he means this in the same sense as the ‘operatic quality’ attributed to Visconti’s cinema. Spectacle, grand staging, and a new synthesis of image, sound, and music. Behind this lies another layer of meaning, both psychological and cultural. The term ‘operatic’ conveys a certain artistic convention, but also an attempt to ritualize art—through metaphor, embodiment, and personification—rather than by literal depiction.”

Skip to content