13 filmów „ŚWIAT”:
Męczeństwo Joanny d’Arc (La passion de Jeanne d’Arc, reż. Carl Theodor Dreyer, 1928)
Varda według Agnès (Varda par Agnès, reż. Agnès Varda, 2019)
Till (Till, reż. Chinonye Chukwu, 2022)
Nomadland (Nomadland, reż. Chloé Zhao, 2020)
Fargo (Fargo, reż. Ethan Coen, Joel Coen, 1996)
Ghost Dog: Droga samuraja (Ghost Dog: The Way of the Samurai, reż. Jim Jarmusch, 1999)
Wujek Boonmee, który potrafi przywołać swoje poprzednie wcielenia (Loong Boonmee raleuk chat, reż. Apichatpong Weerasethakul, 2010)
Perfect Days (Perfect Days, reż. Wim Wenders, 2023)
I-Be Area (I-Be Area, reż. Ryan Trecartin, 2007)
Filar (La jetée, reż. Chris Marker, 1962)
Eniaios (Eniaios, reż. Gregory J. Markopoulos, 2004)
Zegar (The Clock, reż. Christian Marclay, 2010)
The People of the Kattawapiskak River (The People of the Kattawapiskak River, reż. Alanis Obomsawin, 2012)
Komentarz:
Mój wybór jest całkowicie subiektywny: są to po prostu filmy, które mnie zachwyciły (i ten zachwyt pozostał, czasem po wielu latach) lub sprawiły, że chcę do nich wracać. Czasem chodzi o tytuły, które nie pozwalają o sobie zapomnieć. Zamieściłam także na liście pozycje, które czasem bywają kategoryzowane jako sztuka wideo, bo sala kinowa nie jest dla mnie niezbędnym kontekstem (choć jest wciąż sytuacją odbiorczą, którą preferuję – na równi
z galerią sztuki) lub tytuły, których poza bardzo konkretnym czasem i miejscem nie da się obejrzeć (jak monumentalny cykl Eniaios Markopoulosa). Uwielbiam dokumenty,
ale zmieściłam tylko jeden, żeby wskazać reżyserkę Abenaki, Alanis Obomsawin.
Oczywiście 13 filmów to wybór prawie niemożliwy, jest więc tutaj także nieco przypadkowości, bo jak wybrać kilka kamyków z całej rzeki? Seansem, który na zawsze pozostanie ze mną, jest oglądanie wstrząsającego filmu Till o tragedii Emmetta Tilla na pokładzie samolotu linii Delta lecącym do USA (do niedawna Delta oferowała bardzo dobry wybór kina światowego i określanego w menu jako „art house cinema”) – tego filmu nie da się oglądać bez przerw koniecznych na zaczerpnięcie oddechu…
13 filmów „POLSKA”:
Przypadek (reż. Krzysztof Kieślowski, 1981)
Aktorzy prowincjonalni (reż. Agnieszka Holland, 1978)
Takiego pięknego syna urodziłam (reż. Marcin Koszałka, 1999)
Rękopis znaleziony w Saragossie (reż. Wojciech Jerzy Has, 1964)
Bez miłości (reż. Barbara Sass, 1980)
Sól ziemi czarnej (reż. Kazimierz Kutz, 1969)
Angelus (reż. Lech Majewski, 2001)
Piłat i inni (Pilatus und andere – Ein Film für Karfreitag, reż. Andrzej Wajda, 1971)
The Choice (The Choice, reż. Joanna Popińska, 2021)
Body/Ciało (reż. Małgorzata Szumowska, 2015)
Wesele (reż. Wojciech Smarzowski, 2004)
Wojna polsko-ruska (reż. Xawery Żuławski, 2009)
Polska kronika non-camerowa (reż. Julian Józef Antonisz, 1981)
Komentarz:
Podobnie, jak w ankiecie dotyczącej filmu światowego, wybór jest eklektyczny. Lista zawiera bardzo różne gatunki – dokument, fabułę, a nawet dokumentalny VR (The Choice Joanny Popińskiej). Nie kierowałam się jakimś szczególnym kluczem – trudno mi wskazać także współczesne polskie filmy, które pozostawiłyby bardziej trwałe wrażenie.