Muzeum Kinematografii w Łodzi zaprasza od 23 maja na wystawę „Muminki: drzwi są zawsze otwarte”. Jej tytuł to jednocześnie hasło jubileuszu Moomin80. Bo Muminki mają już 80 lat, jeśli liczyć od pierwszej opublikowanej historii, której są bohaterami.
Muzeum Kinematografii ma szczególnie dobry powód, by świętować 80-lecie Muminków. Studio Małych Form Filmowych Se-Ma-For w Łodzi w latach 1977–1982 zrealizowało serial animowany Opowiadania Muminków na podstawie książek Tove Jansson. W kolekcji Muzeum znajdują się oryginalne lalki półpłaskie, które zagrały w animacji.
Produkcję serialu w Łodzi poprzedził sukces czytelniczy książek Tove Jansson w Polsce. Jako pierwsza została wydana część chronologicznie trzecia – W Dolinie Muminków w 1964 r. Książki wspaniale przetłumaczyły z języka szwedzkiego Irena Szuch-Wyszomirska i Teresa Chłapowska.
W latach 70. i 80. XX wieku poszczególne tomy ukazywały się w fantastycznie wysokich nakładach 50 tys. egzemplarzy.
Odcinek pilotażowy polskiej animowanej adaptacji Muminków, Wiosna w Dolinie, był gotowy w 1977 r. Tove Jansson zależało na wysokiej jakości artystycznej filmów. Scenariusze kolejnych epizodów serialu Opowiadania Muminków pisane w Se-Ma-Forze były wysyłane pocztą do Helsinek. Tove i Lars Jansson wprowadzali poprawki i odsyłali uwagi.
Muminki i Tove Jansson
Małe trolle i duża powódź ukazały się w Finlandii w 1945 r. Pierwsza, niewielkich rozmiarów książka zapoczątkowała cykl złożony z dziewięciu części; ostatnia, Dolina Muminków w listopadzie, ukazała się w 1970 r. Znają je czytelnicy na całym świecie, zostały przetłumaczone na ponad 60 języków.
W Dolinie Muminków ceni się takie wartości jak przyjaźń, rodzina, miłość, życzliwość, wolność, tolerancja i umiłowanie przygody.
Wernisaż
Wyczekiwany wernisaż wystawy Muminki: drzwi są zawsze otwarte w Muzeum Kinematografii w Łodzi odbył się 22 maja 2025 roku.
Wśród gości wernisażu głos zabrała Kirsi Lipponen, Radca Minister i Zastępca Szefa Misji Ambasady Finlandii:
Szanowni Państwo, przyjaciele Muminków – jako przedstawicielka Ambasady Finlandii w Polsce, to dla mnie wielki zaszczyt uczestniczyć w tej ceremonii otwarcia. Stworzone przez wielką artystkę Tove Jansson Muminki to coś więcej niż tylko książkowe postaci. One odzwierciedlają wartości fińskie – takie jak uprzejmość, szacunek dla natury – i właśnie one są czymś ponadczasowym. Wielkie podziękowania dla twórców tej wystawy. Mam nadzieję, że wszystkie osoby, które ją odwiedzą, wyjdą z czymś nowym w sercu.
Szczególne emocje wzbudziło wystąpienie Roleffa Kråkströma, prezesa Moomin Characters™:
Ta wystawa naprawdę mnie zaskoczyła – jest europejska i inteligentna. Podkreśla fakt, że Muminki to dzieło sztuki, a nie produkt rozrywkowy. Zwykle, gdy ludzie widzą postacie z bajek, myślą o Disneyu i rozrywce. Dlatego to takie odświeżające zobaczyć podejście, które docenia, że Tove Jansson była artystką malarką i pisarką. Dlaczego to ważne? Typowa rozrywka to coś, co konsumujemy i o czym zapominamy. Prawdziwa sztuka trwa, przekracza granice pokoleń i pozostaje aktualna.
Tove Jansson napisała pierwszą książkę o Muminkach – „Małe trolle [Muminki] i duża powódź” – w 1945 roku. To opowieść o rodzinie, która została dotknięta katastrofą. Ojciec zniknął. Pomyślmy o roku 1945 – to była rzeczywistość niemal każdej europejskiej rodziny. 80 lat później w przerażający sposób okazuje się, że ta mała książka jest [obecnie] bardziej aktualna niż kiedykolwiek w moim życiu.
Nieprzypadkowo wybraliśmy tytuł wystawy: „Muminki: drzwi są zawsze otwarte". W domu Tove Jansson i Tuulikki Pietilä na wyspie zawsze zostawiano klucz z wiadomością: „Szanowny Panie Złodzieju, proszę nie wybijać okna, drzwi są otwarte". Polska – przyjmując miliony uchodźców z Ukrainy – również zostawiła te drzwi otwarte.
Tove, chyba lepiej niż ktokolwiek inny – i uważam, że to najważniejsze przesłanie – zawsze mówiła nam, że wszyscy się boimy. Dlatego musimy być odważni, bo tylko wtedy możemy być hojni, tolerancyjni i otwarci na odmienność.
Dziękuję za tę fantastyczną wystawę.
Książki Tove Jansson to także książki o strachu. Tylko być otwartymi i odważnym, by być naprawdę ludzkim.
Do przesłania wystawy nawiązała również wiceprezydent Łodzi, Małgorzata Moskwa-Wodnicka:
Dziękuję serdecznie za te piękne słowa i odniesienie do bieżącej sytuacji, w jakiej się znajdujemy. Kto by pomyślał, że 80 lat po publikacji pierwszej książki o Muminkach, wartości tam zawarte będą dziś tak istotne. Przyjaźń, wrażliwość, tolerancja, potrzeba wolności – to są rzeczy, które w dzisiejszym pędzącym świecie są nie tylko ważne, ale i niezwykle ulotne.
od lewej: James West, kuratorka Marzena Bomanowska, Roleff Kråkström, Jadwiga Zauder-Olesińska | fot. Kornel Nocoń, Muzeum Kinematografii w Łodzi
od lewej: Paweł Truskolaski, Agata Nowak, Marcin Derengowski, wiceprezydent Małgorzata Moskwa-Wodnicka, kuratorka Marzena Bomanowska
| fot. Marta Jabłońska, Muzeum Kinematografii w Łodzi
Bartłomiej Starobrat w wywiadzie dla TVP3 Łódź
| fot. Marta Jabłońska, Muzeum Kinematografii w Łodzi
Wystawa Muminki: drzwi są zawsze otwarte w Muzeum Kinematografii w Łodzi
Wystawa Muminki: drzwi są zawsze otwarte to pierwsza w Polsce duża ekspozycja przedstawiająca świat Doliny Muminków oraz obecność Muminków w polskiej kulturze – od pierwszych książek wydanych po polsku 60 lat temu przez unikalną polską serię filmów animowanych o Muminkach po kulturę fanowską i polski Moomin art.
Ekspozycja będzie dostępna w dniach 23 maja 2025 – 03 maja 2026 roku w Muzeum Kinematografii w Łodzi, pl. Zwycięstwa 1 (GODZINY OTWARCIA).
Wstęp na wystawę Muminki: drzwi są zawsze otwarte obejmuje bilet na wszystkie ekspozycje w Muzeum Kinematografii w Łodzi (CENNIK).
Kuratorki: Marzena Bomanowska, Zuzanna Woźniak-Keppe
Projekt i identyfikacja wizualna: Lotne Studio
Produkcja wystawy: Rafał Andrzejczak, Jędrzej Hejduk, Grzegorz Steć
Wykonanie: Ferwor
Lotne Studio na wernisażu wystawy | fot. Kornel Nocoń, Muzeum Kinematografii w Łodzi
Galeria
EDUKACJA – GRUPY ZORGANIZOWANE
wydarzenia towarzyszące wystawie
Ścieżka tematyczna nr 1
Spacer po Dolinie Muminków
Wystawa Muminki: drzwi są zawsze otwarte to pierwsza w Polsce duża ekspozycja przedstawiająca świat Doliny Muminków oraz obecność Muminków w polskiej kulturze – od pierwszych książek wydanych po polsku 60 lat temu przez unikalną polską serię filmów animowanych o Muminkach po kulturę fanowską i polski Moomin art.
Oprowadzanie będzie okazją do wysłuchania opowieści przewodnika o Muminkach oraz ich niezwykłym domu w Dolinie Muminków, gdzie ceni się takie wartości jak przyjaźń, rodzina, miłość, życzliwość, wolność, tolerancja i umiłowanie przygody.
Ścieżka dostępna od 23 maja 2025 do 03 maja 2026 roku
Kategoria: dla wszystkich 12+
Gra muzealna dla dzieci i młodzieży (szkoła podstawowa 4-6 klasa)
Wielka podróż do Doliny Muminków
Uczestnicy wyruszają w niezwykłą podróż inspirowaną pierwszą książką Tove Jansson Małe trolle i duża powódź. Gra toczy się w sali kinowej oraz w wybranych przestrzeniach wystawy stałej Łódź filmowa, a kończy na wystawie czasowej. W trakcie wędrówki uczestnicy spotykają tajemnicze postacie, odnajdują ukryte wskazówki, rozwiązują zadania i zagadki oraz stawiają czoła licznym wyzwaniom.
Celem gry muzealnej jest odnalezienie Taty Muminka oraz domu małych trolli w Dolinie Muminków. Wraz z Mamą Muminka i Muminkiem gracze podążąją śladem przygód, ucząc się współpracy, spostrzegawczości i wytrwałości w dążeniu do celu.
Prowadzenie: Dział Edukacji i Kultury Filmowej
Czas trwania: ok. 90 min.
Liczba miejsc ograniczona: do 25 osób
Bilety: 20 zł/os.
Dofinansowanie
Projekt dofinansowany ze środków Miasta Łodzi.
Patronat honorowy
Partnerzy
Patroni medialni
