Ida (2013)
Reżyseria: Paweł Pawlikowski
Scenariusz: Paweł Pawlikowski, Rebecca Lenkiewicz
Zdjęcia: Łukasz Żal, Ryszard Lenczewski
Scenografia: Katarzyna Sobańska, Marcel Sławiński
Kostiumy: Aleksandra Staszko
Muzyka: Kristian Eidnes Andersen
Dźwięk: Claus Lynge
Montaż: Jarosław Kamiński
Charakteryzacja: Anna Kieszczyńska, Tomasz Sielecki
Produkcja: Opus Film, Phoenix Film
Aktorzy: Agata Kulesza, Agata Trzebuchowska, Dawid Ogrodnik, Joanna Kulig, Jerzy Trela
Rok produkcji: 2013. Premiera: 25 października 2013
Wychowywana w klasztorze Anna (Agata Trzebuchowska) ma wkrótce zostać zakonnicą. Matka przełożona namawia dziewczynę, by przed święceniami odwiedziła ciotkę (Agata Kulesza), która jest jej jedyną żyjącą krewną. Od niej, byłej stalinowskiej prokurator, dziewczyna dowiaduje się, że naprawdę nazywa się Ida Lebenstein i jest Żydówką ocalałą z Holocaustu. Kobiety wyruszają w podróż, by odkryć dramatyczne losy rodziny.
Znawcy kina docenili czarno-białe zdjęcia i kadrowanie 4:3, rzadko dziś w kinie stosowane. Natomiast wymowa filmu podzieliła widzów i krytyków. Większość sporów miała jednak podłoże polityczne, a nie artystyczne – dyskutowano o domniemanej „antypolskości” lub rzekomym „antysemityzmie”. Tymczasem Pawlikowski w wywiadzie udzielonym Tadeuszowi Sobolewskiemu po uroczystości wręczenia nagród Europejskiej Akademii Filmowej zadeklarował, że nakręcił ”list miłosny do Polski”. Podczas ceremonii słynna Bergmanowska aktorka Liv Ullmann nazwała Idę ”podróżą w głąb europejskiej historii, której reżyser się nie przestraszył”. Dwa miesiące później Ida – jako pierwszy w historii polskiej kinematografii aktorski film pełnometrażowy – zdobyła Oscara dla najlepszej produkcji nieanglojęzycznej.
Ida (2013)
Director: Paweł Pawlikowski
Screenplay: Paweł Pawlikowski, Rebecca Lenkiewicz
Cinematography: Łukasz Żal, Ryszard Lenczewski
Production Design: Katarzyna Sobańska, Marcel Sławiński
Costume Design: Aleksandra Staszko
Music: Kristian Eidnes Andersen
Sound: Claus Lynge
Editing: Jarosław Kamiński
Make-up: Anna Kieszczyńska, Tomasz Sielecki
Production: Opus Film, Phoenix Film
Cast: Agata Kulesza, Agata Trzebuchowska, Dawid Ogrodnik, Joanna Kulig, Jerzy Trela
Year of Production: 2013. Premiere: 25 October 2013
Raised in a convent, Anna (Agata Trzebuchowska) is about to take her vows as a nun. The Mother Superior urges her to visit her aunt (Agata Kulesza), her only living relative, before the ceremony. From her aunt, a former Stalinist prosecutor, Anna learns that her real name is Ida Lebenstein and that she is a Jewish survivor of the Holocaust. The women embark on a journey to uncover the tragic fate of their family.
Critics praised the film’s black-and-white cinematography and the use of the 4:3 frame ratio, now rare in contemporary cinema. The film’s themes, however, divided audiences and critics alike. Most debates had political rather than artistic roots, focusing on alleged “anti-Polish” or “anti-Semitic” elements. Pawlikowski, in an interview with Tadeusz Sobolewski following the European Film Academy Awards ceremony, described Ida as “a love letter to Poland.” During the ceremony, the renowned Bergman actress Liv Ullmann called the film “a journey into the depths of European history, which the director did not shy away from.” Two months later, Ida became the first Polish feature-length narrative film to win the Academy Award for Best Foreign Language Film.