Barwy ochronne

Asystent Kruszyński (Piotr Garlicki), kierownik letniego obozu językoznawczego, traktuje jeszcze młodszych od siebie uczestników – wśród których są i aktorzy, i naturszczycy – sprawiedliwie i po partnersku. Diametralnie inną postawę reprezentuje cyniczny docent Szelestowski (Zbigniew Zapasiewicz),  sprawnie poruszający się w świecie akademickich intryg i ceremoniałów.

Szkic scenariusza Krzysztof Zanussi napisał w trakcie trwającego kilkanaście godzin lotu z Australii do Polski. „To film o zepsuciu, o demoralizacji” – opowiadał reżyser Michałowi Dondzikowi w Alfabecie Krzysztofa Zanussiego. Osią dramaturgiczną filmu, podobnie jak późniejszych fabuł tego reżysera, takich jak Constans czy Kontrakt (oba z 1980 roku), jest konflikt postaw. Jednak to w Barwach ochronnych, jak zauważa Adam Garbicz w Kinie, wehikule magicznym, rozważania etyczne reżysera odnoszące się do problemu kuszenia jednostki przez zło, znajduje najpełniejsze rozwinięcie.  A jednak – dyskurs filmu nie jest czarno-biały, nie jest bowiem tak, że reżyser przyznaje „niezłomnym” bezwzględną rację. „Bezkompromisowy student z Barw ochronnych, który podczas wyjazdowej konferencji w plenerze wywołuje skandal w pełnym układów i podłych kompromisów środowisku akademickim, jest w gruncie rzeczy zranionym w swej pysze egoistą, a nie bojownikiem prawdy” – zauważał Tomasz Kłys w eseju „Krzysztofa Zanussiego kino intelektualne”.